Σάββατο, 2 Νοεμβρίου 2019

How sensible, historically true and fair is it to name the country of Skopje as Bavaria, the people Bavarians, the language Bavarian and their products (e.g. beer) Bavarian?

This is the unbelievable concept of the illegal and ridiculous document called “Prespes agreement”.
So, please do not feel pity for the party who is stealing the Makedonian identity (Skopje), but for the party that is losing its ancient inheritance (Greece)
The quicker we understand that the “Prespes agreement” is completely insane, the better for all concerned. Transparency and historical facts needs to prevail:
  • by confessing and confirming the Greek and ancient origin of Makedonia,
  • but naming two totally different peoples (Greek and Slavs) as Makedonians.
We certainly want to live in peace with our neighbours! We can achieve this by respecting and being proud of one’s true history, and not by stealing our neighbours’…
There is only one solution and way forward. The very clear historical and logical truth:
There is only one original Makedonia: it is the place where this Greek city-state was established and flourished, where its kings were born and grew up, where the source of the ancient Greek – Makedonian spirit was born and spread to the rest of the world.  And is not only the famous Alexander the Great, but also his teacher Aristoteles, whom along with his teacher Plato, he has been called the «Father of Western Philosophy«, who wrote hundreds of books, of course, in his native Greek language.
Its agreement stupid
The so called, «Prespes agreement», obviously cannot settle the issue of Makedonia, by naming Greeks and Slav-Albanians all together as “Makedonians»; the history of both, as “Makedonian»; their products as Makedonian and baptizing a Bulgarian dialect as a «Makedonian language», when the ancient and modern day Makedonians are Greek (also according to the agreement, article 7.2  https://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia-aggliko-keimeno.pdf ), and who speak the Greek language.
Thus, this ridiculous and unacceptable agreement, is officially stealing the history and the name of the original MAKEDONIANS, who are only but GREEK!
 Examples of the paranoiac results of this untrue, terrible and ridiculous doc:
  • Makedonian people
  • Makedonian wine
  • Makedonian borders
Please name which is the native origin of the above entities
  • The ancient philosopher Aristotelis was Makedonian
  • The official Makedonian language is of ’Slav’ origin
  • According to the official Makedonian language, the name of the capital city of Makedonia is Solun.                                                                                                                   
Please tell us what was the spoken language of Aristotelis and the original name of the capital of Makedonia??
Dear reader, surely you are confused, because this is the purpose of the “Prespes agreement” and the artificial Makedonia issue.
We remind you that the “Prespes agreement” was a result of a non-clear negotiation procedure, where:
  • The procedure started with an illegal referendum in Skopje, where 36.91% of the voters participated, when at least 50% minimum is required (according to their Constitution).
  • In both countries (Greece and Skopje) we had tremendous political pressure, by the world leaders
  • The relevant votes and majorities, in both parliaments, were achieved with the pressure and redemption of consciousness of many members
  • The president of Skopje have not signed the agreement yet
  • The UN have not formally accepted the new name, yet
  • And many – many other examples of democracy and law violations
So this agreement is a humanitarian crime against both countries, both people, where it:
The very basic points of the Makedonian history and identity, are no closer, to the people and the country of Skopje, as the ones of Brazil and Japan! 
  • The Slavs came to Makedonia region after 800-1.000 years after Makedonians, which is a completely different tribe, with different language and civilization, as their first president Kiro Gligorof confessed (video: https://www.youtube.com/watch?v=O7LQFYc8Sf0  picture of another statement – confess:  https://i.pinimg.com/originals/4d/69/6a/4d696a17a008808558caa905c32fd376.jpg  ).
  • All Makedonian kings had Greek names, that only Greeks can read, pronounce and explain (most of the Greek names have a meaning), like:
    • Krateros = powerful
    • Philippos = Filos + ippos = friend of horse
    • Alexandros = Alex + andros = protect from the man (from the enemy)
    • Amyntas =  defence
    • The 3 main Makedonian dynasties were Greek, were the oldest and biggest (Argeads) claimed their origin from the famous Greek hero Hercules and region Argos (in Peloponnese, near Sparta). The other 2 had also 100% Greek names (Antigonid and Antipratrid)
  • The family and other people connected with Alexander the Great:
    • Philippos II (father)
    • Olympias (mother) = from the mount Olympus. Olympia is also the holy place where were held the Greek Olympic games every four years beginning in 776 B.C. https://whc.unesco.org/en/list/517/ .
    • Thessaloniki (sister) took her name from the victory (= niki) of Makedonians against the Greek region of Thessaly = Thessalon+niki
    • Leonidas (his uncle and his first teacher), had the same name with many other Greeks, like Leonidas from Sparta, very famous for his heroic defence with 300 Spartans against 100.000 Persians at Thermopylae 480 B.C.
o    Aristotelis = aristos+telos = (the man with) best intentions, teacher of Alexander the Great.
o    Alexander named his horse Voukefalas = Vou + kefalas = ox’s  head (because he had a big head)
  • All written evidence is only in the Greek language (e.g. inscriptions on monuments and coins)
  • The house of the Greek gods where on the mountain Olympos in Makedonia
  • Alexander the Great was fighting for the freedom and the glory of Greece and spread the Geek language in most occupied countries
  • The era after the death of Alexander was named The Hellenistic Era (Greek Era)
 Generally the people who are aware of the classic ancient history, or are speaking Greek, understand that this is an unbelievable story and a joke that we have to end for
  • The sake of global history
  • for an EU without frontiers, but with strong ethnic identities, who will sustain their history and tradition
  • for peaceful neighbouring
  • for better future for our children in the Balkans and Europe
Stratos Chatzikefalas / Στράτος Χατζηκεφαλάς

Σάββατο, 15 Ιουνίου 2019

USA - The annual message of the President - 7 December 1903

US Foreign Relations Paper 1903, Consul in their reports stress terrible crimes committed by Bulgarian Bands against Turkish & Greek population in Macedonia. 100s of villages burned & non-combatant population cruelly murdered. The SlavoBulgarian Anti-Macedonian Struggle.


Greek coins at Archaeological Museum of Malta

Αrchaeological Museum of Malta 

Η (Α)συμφωνία των Πρεσπών (του Ιωάννη Τσούρα)

Αθήνα 14 Ιανουαρίου 2019
Η (Α)συμφωνία των Πρεσπών
ο αφελληνισμός των Μακεδόνων
 και ο «Μακεδονισμός» των Σλάβων

Είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια
γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.[1]

   Η λεγόμενη «συμφωνία» των Πρεσπών της 17ης Ιουνίου 2018 δεν είναι μια ήσσονος σημασίας «συμφωνία», που ενδιαφέρει μόνο τους ειδικούς, αλλά μια μείζονος σημασίας «συμφωνία», που απασχολεί σχεδόν όλους τους Έλληνες.
   Ας δούμε τα πράγματα λίγο συνοπτικά από την αρχή τους. Η «ιστορία» επίσημα άρχισε την 2α Αυγούστου 1944 ή 20ή Ιουλίου 1944 με το παλαιό ημερολόγιο, για να γίνει ευνόητος o συνειρμός με τα γεγονότα του Ίλιντεν της 20ής Ιουλίου 1903. Τότε, ο Κροάτης Josip Broz Tito, μέσα στο πλαίσιο της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας, αυθαίρετα, εθνικιστικά και υστερόβουλα, ονόμασε «Ομόσπονδη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας» τη μέχρι τότε Vardarska Banovina (Περιφέρεια/Διοίκηση του Βαρδάρη). Μια ιδέα που είχε επωαστεί με διάφορες μορφές, τις οποίες δεν έχει νόημα να εξετάσουμε αναλυτικά τώρα, από την Γ΄ Κομουνιστική Διεθνή (ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ, 1919 – 1943) ή και άλλες οργανώσεις μόλις τον ύστερο 19ον αιώνα, για την αυτονόμηση της Μακεδονίας και τη δημιουργία «Μακεδονικού Έθνους». Η πολιτειακή μετεξέλιξη της «Ομόσπονδης Λαϊκής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» του Josip Broz Tito είναι η «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», για την οποία τόσο επαίρεται η «πρώτη φορά» αριστερή Κυβέρνηση. Παράλληλα, η δεξιά συγκυβέρνηση, συνηθισμένη στις κυβιστήσεις, παρότι θεωρεί κακή τη συμφωνία, στηρίζει την Κυβέρνηση, ενώ η πλειοψηφία των Ελλήνων παρακολουθεί ανήσυχη και παγωμένη.
   Χωρίς ιδεολογήματα, αλλά μέσα από αμάχητες πηγές, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε ένα θέμα που τείνει να γίνει θρυαλλίδα δυσάρεστων εξελίξεων για την Πατρίδα μας, τον λαό της και γενικότερα τους λαούς της χερσονήσου του Αίμου, αφού μάλλον αναζωπυρώνει λανθάνοντες και αχρείαστους εθνικισμούς. Προϋπόθεση για να φθάσουμε σε κάποιο ξέφωτο αλήθειας είναι να ξεχωρίσουμε προκαταβολικά την ιδεολογία από τη γνώση και ακολούθως, αφού αποφασίσουμε να πορευτούμε με τη γνώση, να διακρίνουμε τη στρατευμένη γνώση από την επιστημονική γνώση. Με βακτηρία την τελευταία και οδοδείκτη το «ευ αγωνίζεσθαι», αρχίζουμε τη δύσβατη οδοιπορία στα μονοπάτια της ιστορίας.

   Α) Ονοματολογία
   Όπως μαρτυρούν οι ιστορικές πηγές, ο χώρος της χερσονήσου του Αίμου τον 6ον μ.Χ. αιώνα εποικήθηκε από σλαβικά φύλα. Οι Σέρβοι, νοτιοσλαβικός λαός, συγκρότησαν κράτος το 638 μ.Χ., αν και περιφέρονταν στην περιοχή από παλιότερα.[2] Οι κρατικές οντότητες που συγκρότησε αυτός ο λαός ονομάζονταν Βασίλειο της Σερβίας, Σερβική Αυτοκρατορία το 1346, αλλά ωστόσο πάντα Σερβία, ακόμα και σε συνασπισμούς εθνοτήτων και λαών, μέσα σε μια ρευστή περίοδο από τον 6ον μ.Χ. αιώνα μέχρι σήμερα, ανεξάρτητα από την όποια γεωγραφική ονομασία των περιοχών που εποίκησαν.
   Οι γείτονες Βούλγαροι είναι λαός τουρανικής, δηλαδή τουρκικής καταγωγής, εγκαίρως εκσλαβισμένοι. Οι Βούλγαροι το 679 μ.Χ. πέρασαν τον Δούναβη ψάχνοντας για καλύτερη πατρίδα από αυτή που είχαν στη νότια Ρωσία, μάλλον στην περιοχή του Βόλγα.[3] Μεγάλο γεωγραφικό τμήμα της σημερινής Βουλγαρίας είναι Βόρεια και Ανατολική Θράκη ή και τμήμα της ιστορικής Μακεδονίας. Πάντοτε όμως ο όμορος αυτός λαός καλούσε τη χώρα του Βουλγαρία και δεν ονοματίστηκε από γεωγραφικές περιοχές που εποίκησε, αν και ενίοτε αποπειράται να οικειοποιηθεί τον πολιτισμό της αρχαίας Θράκης, με τη βοήθεια διαφόρων ανασκαφικών ευρημάτων, στη σημερινή γεωγραφική του περιοχή.
   Ομοίως, πολύ αργότερα, ο χώρος της Μικράς Ασίας, μετά την ήττα των Βυζαντινών στο Ματζικέρτ, το 1071 μ.Χ., από τους Σελτζούκους Τούρκους, κατακτήθηκε και εποικήθηκε σταδιακά από τουρκικά φύλα, για να φθάσουμε στους Οθωμανούς Τούρκους, που διαδέχθηκαν τους Σελτζούκους Τούρκους. Η σημερινή Τουρκία είναι οι περιοχές όπου άνθισαν αρχαίοι ελληνικοί πολιτισμοί, είναι η γη της αρχαίας Ιωνίας, της αρχαίας Λυδίας, της αρχαίας Καππαδοκίας. Όλες όμως αυτές οι περιοχές, ύστερα από την κατάκτηση και την εποίκησή τους από τους Τούρκους, ονομάστηκαν τελικά Τουρκία.
   Οι όμοροι Αλβανοί είναι γηγενής λαός της αρχαίας Ιλλυρίας και συνεπώς δεν εμπίπτουν στη μικρή αυτή διερεύνηση των λαών που ειρηνικά ή βίαια εποίκησαν τη χερσόνησο του Αίμου και τη Μικρά Ασία κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, μεταξύ 5ου και 15ου μ.Χ. αιώνα.
   Παρατηρούμε πρόδηλα ότι οι όμοροι λαοί, Σέρβοι, Βούλγαροι, Τούρκοι, με τις μικρές ή μεγάλες ομοιότητες ή διαφορές που μας ενώνουν ή που μας χωρίζουν αντίστοιχα, δεν δημιούργησαν κατά κανόνα προβλήματα οικειοποίησης πολιτισμικών αγαθών που δεν τους αναλογούν. Εξαίρεση αποτελούν μόνον οι, ομόδοξοι στη χριστιανική πίστη, Σλάβοι βόρειοι γείτονες, επήλυδες του 6ου μ.Χ. αιώνα, οι οποίοι, επειδή, θεωρητικά, μέρος της γεωγραφικής τους περιοχής είναι ένα τμήμα της αρχαίας ιστορικής Μακεδονίας, όψιμα, ύστερα από το πέρασμα 1400 χρόνων, ανακαλύπτουν ότι είναι Μακεδόνες! Σαν να λέμε ότι, επειδή οι Τούρκοι κατοικούν στη γη της Ιωνίας, είναι Ίωνες. Πόση έκταση της αρχαίας ιστορικής Μακεδονίας ανήκει στους Σλάβους γείτονές μας; «Η ιστορική Μακεδονία της αρχαιότητας αντιστοιχεί σχεδόν πλήρως στο τμήμα της ελληνικής επικράτειας στη βόρειο Ελλάδα. Η έννοια της ”γεωγραφικής Μακεδονίας” αποτελεί σε μεγάλο βαθμό κατασκευή Ρώσων, Γερμανών και Βουλγάρων χαρτογράφων τον ύστερο 19ο αιώνα. Σε χάρτες των μέσων του 19ου αιώνα, όπως του Γάλλου χαρτογράφου Ami Boue (1847), ο όρος Μακεδονία δεν περιλαμβάνει τα Σκόπια, αλλά μόνο το όριο Μοναστηρίου – Αχρίδας και φυσικά τη γνωστή μας Μακεδονία στην ελληνική επικράτεια».[4] «Καμιά αμφιβολία ότι η ιστορική Μακεδονία Φιλίππου – Μ. Αλεξάνδρου, το 90% περίπου της όλης Μακεδονίας, ταυτίζεται με τη Μακεδονία της Ελλάδας. Απόδειξη μεγάλη, πέραν των ιστορικών πηγών και γεγονότων, τα ανασκαφικά ευρήματα στην ελληνική Μακεδονία (Βεργίνα, Δίον, Αμφίπολη, Φίλιπποι κ.λπ.)».[5] Μια διαδεδομένη σήμερα άποψη υποστηρίζει γενικώς ότι το 1% της αρχαίας ιστορικής Μακεδονίας ανήκει στην Αλβανία, το 10% στη Βουλγαρία, το 38% περίπου στους Σλάβους βόρειους γείτονές μας και το 51% της στην Ελλάδα. Η τελευταία εκτίμηση αδικεί την Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν και γεωγραφικά η Μακεδονία δεν οριζόταν επακριβώς, η Ελληνικότητα της ιστορικής Μακεδονίας είναι αδιαμφισβήτητη και αποτελεί διαχρονικά αναπόσπαστο τμήμα της ιστορικής μας αφήγησης.
   Πολύ ευφυώς έχει ειπωθεί πως Γεωγραφία είναι η ιστορία του χώρου και Ιστορία είναι η γεωγραφία του χρόνου. Αν το παραπάνω είναι σωστό, εξηγεί και το γεγονός ότι οι προαναφερθέντες όμοροι λαοί, αφού, όπως η ιστορία το όρισε, εποίκησαν ή κατέλαβαν ένα χώρο, τον ονομάτισαν  κιόλας, διότι η κατοχή του χώρου δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση οικειοποίηση της ιστορίας του, καθότι Γεωγραφία είναι η ιστορία του χώρου, νοουμένου προφανώς αδιαιρέτως.
   Πώς όμως θα ονομάσουμε αυτό το νεοσύστατο κράτος; Θα προσεγγίσω το θέμα αποφατικά, γιατί, με την οποιαδήποτε καταφατική προσέγγιση, μετατρέπεσαι από λύση σε μέρος του προβλήματος. Όποιος άνοιξε την πληγή, ας την κλείσει. Δεν μπορεί να ονομάζεται Μακεδονία και ας ονομαστεί όπως επιθυμεί. Εάν δεν τους αρέσουν τα προγονικά τους ονόματα, που σεβάστηκαν οι αιώνες και οι χιλιετίες, σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να οικειοποιηθούν πολιτισμό που ιστορικά δεν τους ανήκει. Αυτόκλητοι συνεταίροι στην ιστορική και πολιτισμική μας διαδρομή δεν νοούνται.
   Για την πληρότητα της παρέμβασής μας να υπενθυμίσουμε ότι, στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών της 13ης Απριλίου 1992, υπό τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, υιοθετήθηκε ως εθνική γραμμή από τους συμμετασχόντες, εκτός του ΚΚΕ, η άποψη «ούτε Μακεδονία ούτε παράγωγά της». Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή παραβιάστηκε στην πράξη από τις θέσεις που υιοθέτησε η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις με τους Σλάβους γείτονές της.
   «Μπορούμε πάλι να μιλήσουμε για εθνική γραμμή, χωρίς αυτή να προσλάβει ποτέ θεσμικό χαρακτήρα»,[6] όταν, την 3η Απριλίου 2008, ο τότε Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε την Ελληνική θέση για το θέμα των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι : «Ναι στη σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό, για όλες τις χρήσεις». Παρατηρούμε όμως μια πρώτη και σαφή υποχώρηση από τη θεσμικά εθνική γραμμή της 13ης Απριλίου 1992. Επιπλέον, η σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό είναι προβληματική, διότι ανοίγει μια επικίνδυνη κερκόπορτα, καθότι «αυτό το ψεύδος μπορεί να φυτρώνει μόνον από την λέξιν “Μακεδονία”, όπου και αν ευρίσκεται αυτή!»[7]
   Αν οι Σλάβοι γείτονές μας είναι σε αυτό τον γεωγραφικό χώρο από τον 6ον μ.Χ. αιώνα ή, όπως ισχυρίζονται οι ίδιοι ως απόγονοι Μακεδόνων, από τον 4ο π.Χ. αιώνα, άραγε τώρα, τον 20όν αιώνα, θυμήθηκαν ότι είναι Μακεδόνες; Χρόνια, αιώνες, χιλιετίες πέρασαν, χωρίς να υποψιαστούν ότι είναι Μακεδόνες; Μέχρι την 2α Αυγούστου 1944  δεν υπήρχε «μακεδονικό έθνος», δεν υπήρχε «μακεδονική γλώσσα» ούτε η λεγόμενη «μακεδονική ιστορία». «Bugari ονόμαζαν οι ίδιοι τον εαυτό τους, δηλαδή Βούλγαροι. Το Bugari είναι ο σερβικός τύπος του εθνικού ονόματος Βούλγαροι».[8] Αν μια γενιά ορίζεται χρονικά ως το προσδόκιμο ζωής δια του τρία, τότε κάθε γενιά είναι περίπου 25 χρόνια. Έτσι, τρεις (3) γενιές των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας, από το 1944 μέχρι σήμερα, έχουν ζήσει με το όνομα «Μακεδονία» και  πενήντα τέσσερις (54) περίπου γενιές, από τον 6ον μ.Χ. αιώνα μέχρι το 1944, χωρίς το όνομα «Μακεδονία». Τονίζουμε και ξανατονίζουμε, με έντονη συναισθηματική φόρτιση, ότι τρεις (3) γενιές των Σλάβων γειτόνων μας ζουν με την ψευδαίσθηση του «Μακεδονισμού», ενώ (σχεδόν λησμονούμε ότι) πενήντα τέσσερις (54) γενιές ζούσαν με την αυτοσυνειδησία της σλαβικής τους καταγωγής και ταυτότητας! Είναι άραγε ντροπή να είσαι Σλάβος και δομείται μήπως ένας ιδιότυπος και αντιδημοκρατικός εθνικός ευγονισμός, με την τόσο όψιμη οικειοποίηση του «Μακεδονισμού»; Δεν ατιμάζουν άραγε τους προγόνους τους οι Σλάβοι βόρειοι γείτονές μας, όταν αρνούνται το όνομα και την ιστορία τους; Μέχρι τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, η περιοχή τους ονομαζόταν Παλιά Σερβία ή Νότια Σερβία ή Vardarska Banovina και οι κάτοικοι Νότιοι Σέρβοι. Σε χάρτες και σε γραμματόσημα αναγράφεται η ονομασία Vardarska Banovina. Τους γονείς και την Πατρίδα δεν τα επιλέγουμε. Είμαστε όμως υπερήφανοι για αυτούς, όποιοι και αν είναι. Οι Σλάβοι γείτονές μας γιατί απαρνούνται την εθνολογική τους κληρονομιά; Ποτέ στην ιστορία δεν αντάμωσαν με τους αρχαίους Μακεδόνες, για να έχουν μεταξύ τους κάποια ιστορική συνάφεια. «Όταν εμφανίστηκαν οι Σλάβοι στην ελληνική χερσόνησο, οι Μακεδόνες, όπως και οι άλλες ελληνικές φυλές, Ίωνες, Αιολείς, Δωριείς, είχαν χωνέψει μέσα στο μέγα πανελλήνιο των αλεξανδρινών, των ρωμαϊκών και των πρώιμων βυζαντινών χρόνων».[9] Έχουν, εννοείται, δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού οι — ομόδοξοι στη χριστιανική πίστη — Σλάβοι βόρειοι γείτονες, αλλά έχουν, εννοείται πάλι, και υποχρέωση «απέκδυσης» από τα ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία που δεν τους αναλογούν.
   Ο Πρόεδρος της Ινδίας κ. Ραμ Ναθ Κοβίντ έκανε μία απρόσμενη ανάρτηση στο Twitter στις 19 Ιουνίου 2018, ενώ επισκεπτόταν επίσημα την Ελλάδα. «Ο πιο διάσημος Έλληνας που ήρθε στην Ινδία ήταν ασφαλώς ο Μέγας Αλέξανδρος. Έφτασε ως επικεφαλής ενός στρατού κατακτητών το 326 π.Χ., αλλά έφυγε ως φίλος. Κάθε Ινδός μαθητής γνωρίζει ότι ο Αλέξανδρος και ο Πώρος [=βασιλιάς των Ινδιών] αναμετρήθηκαν στη μάχη, αλλά μετά έγιναν σύμμαχοι». Όλα αυτά, παρότι η χώρα του, η Ινδία, έχει αναγνωρίσει τους Σλάβους βόρειους γείτονες ως «Μακεδόνες». Αν ο Μέγας Αλέξανδρος είναι Έλληνας, κύριε Πρόεδρε της μεγάλης χώρας των Ινδιών, τότε άραγε οι Μακεδόνες δεν είναι Έλληνες; Τι είναι; Ιστορικά πόσοι Μακεδόνες υπάρχουν;
   «Είναι λοιπόν Ελλάδα και η Μακεδονία», όπως βεβαιώνει ήδη ο Στράβων (63 π.Χ. – 23 μ.Χ.) στα Γεωγραφικά (Ζ΄,9), χωρίς να γνωρίζει ότι η γνώμη του θα γίνει σημείο αναφοράς δύο χιλιετίες αργότερα. Πολύ χρήσιμη η μαρτυρία του Στράβωνα για την αναζήτηση της μακεδονικής ταυτότητας. Τέλος πάντων, αφού τόσο πολύ θέλουν οι Σλάβοι γείτονές μας να λέγονται Μακεδόνες, γιατί δεν ενσωματώνονται στην Ελλάδα; Η Μακεδονία είναι Ελλάδα. Υπάρχει τρόπος!
   Παρά τους δόκιμους, νομίζουμε, ανωτέρω ισχυρισμούς μας και χωρίς να προκύπτει ως ιστορικό τους δικαίωμα, στους Σλάβους βόρειους γείτονες αποδόθηκε ωστόσο η επίσημη ονομασία «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», σύμφωνα με το Άρθρο 1, παρ. 3α, της (α)συμφωνίας των Πρεσπών και τους επιτρέψαμε να αγκιστρωθούν στο όνομα Μακεδονία.
   Β) Ιθαγένεια και Εθνικότητα
   Η κερκόπορτα που άνοιξε ήδη ο γεωγραφικός προσδιορισμός, δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή μιας ανιστόρητης διαδρομής. Οι Σλάβοι γείτονες, αφού απόκτησαν όνομα με αδόκιμο ιστορικά τρόπο, θεμελιώνουν σιγά - σιγά την εθνική τους υπόσταση και ταυτότητα. Πρέπει, λοιπόν, ως λαός να έχουν ιθαγένεια. Αφού όμως ονομάστηκαν Βόρεια Μακεδονία, σαν φυσική ακολουθία τούς αναγνωρίσαμε ιθαγένεια μακεδονική ή και — ακόμη χειρότερα — εθνικότητα μακεδονική και χωρίς τον γεωγραφικό προσδιορισμό «βόρεια».
   Γράφεται, λοιπόν, στο Άρθρο 1, παρ. 3β, της (α)συμφωνίας των Πρεσπών (ελληνικά και αγγλικά) :
«Η ιθαγένεια του δεύτερου Μέρους θα είναι Μακεδονική / πολίτης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, όπως αυτή θα εγγράφεται σε όλα τα ταξιδιωτικά έγγραφα».
“The nationality of the second Party shall be Macedonian / citizen of the Republic of North Macedonia, as it will be registered in all travel documents”.
   Μία πρωταρχικής σημασίας αντίρρηση αφορά στη μετάφραση της αμφίσημης λέξης “nationality” με τη λέξη «ιθαγένεια». Η αγγλική λέξη “nationality” δηλώνει εθνικότητα, ιθαγένεια, υπηκοότητα ή εθνότητα, ανάλογα με τον τύπο του κειμένου όπου εμφανίζεται ο όρος, αν και η εθνότητα αποδίδεται κυρίως με τη λέξη “ethnicity”, όπως και η ιθαγένεια με τη λέξη “citizenship”, αλλά και “nationality”.[10]
   «Οι λεξιλογικοί προσδιορισμοί είναι σαφείς και διακριτοί και στις δύο γλώσσες : nation είναι το έθνος, nationality είναι η εθνικότητα, citizenship είναι η ιθαγένεια, ethnicity είναι η εθνότητα. […] Ευρύτερος είναι ο όρος, εθνικότητα, ο οποίος περιλαμβάνει και την ιθαγένεια. Όταν επί του Αγγλικού κειμένου επιλέγεται ο ευρύτερος όρος (nationality), ο αντίστοιχος (εθνικότητα) πρέπει να χρησιμοποιηθεί και επί του Ελληνικού. […] Πέραν, όμως αυτού, […], αν δεν διορθωθεί, να κριθεί ως κώλυμα παρουσιάσεώς του στη Βουλή. Προφανώς, η εκδοχή του κειμένου της συμφωνίας η οποία εκ των πραγμάτων, θα ισχύει […] erga omnes, προς την οποία όλοι θα προστρέχουν, είναι η Αγγλική», υποστηρίζει ο αρθρογράφος Π. Κ. Μακρής.[11]
   Ο Καθηγητής Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και πρώην Υπουργός κ. Χάρης Π. Παμπούκης ισχυρίζεται : «Η διεθνής κοινωνία βασίζεται στα κράτη, μετά τη Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648), τα οποία είναι υποκείμενα του διεθνούς δικαίου και όχι στα έθνη, τα οποία δεν είναι»[12]. Έτσι, κατά τον κύριο Καθηγητή, το “nationality” δηλώνει την ιθαγένεια, που αναφέρεται στο κράτος, το οποίο είναι υποκείμενο του διεθνούς δικαίου και όχι η εθνικότητα, η οποία αναφέρεται στα έθνη, που δεν είναι υποκείμενα του διεθνούς δικαίου. Ουσιαστικά, όμως, ο  κύριος Καθηγητής επιβεβαιώνει έμμεσα αυτό που αρνείται άμεσα. Το κείμενο των Πρεσπών είναι κείμενο νομικό και, με τις προηγούμενες αποσαφηνίσεις,  η λέξη “nationality” μπορεί να αποδοθεί με τη λέξη «ιθαγένεια». Είναι όμως και κείμενο πολιτικό, εντός του οποίου, λοιπόν, μπορεί κάλλιστα να αποδοθεί με τη λέξη «εθνικότητα». Συνεπώς, Μακεδονική Ιθαγένεια νομικά και Μακεδονική Εθνικότητα πολιτικά. «Όπερ έδει δείξαι», όπως λέμε στα Μαθηματικά, κύριε Καθηγητά.
   Μία δεύτερη αμάχητη και ουσιώδους σημασίας αντίρρηση είναι ο ισχυρισμός του κ. Σταύρου Λυγερού : «Το όνομα της ιθαγένειας / υπηκοότητας σε όλα τα κράτη είναι πάντα παράγωγο της κρατικής ονομασίας. Ο πολίτης της Νότιας Αφρικής είναι Νοτιοαφρικανός, για παράδειγμα. Οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας, τηρουμένων των αναλογιών, έπρεπε να είναι Βορειομακεδόνες όσον αφορά την ιθαγένεια».[13] Εμείς τους αναγνωρίσαμε ιθαγένεια μακεδονική χωρίς γεωγραφικό καθορισμό και, αντί να απαλείψουμε τον αλυτρωτισμό, επικυρώσαμε τον πυρήνα του. Ο περιώνυμος γεωγραφικός προσδιορισμός, κάτι σαν προσωπείο της υποχώρησης, ξεχάστηκε ήδη. Αυτό ήταν, δεν θα τον ξαναδούμε.
   Στις 15 Μαρτίου 1992, ο αείμνηστος Κίρο Γκλιγκόροφ (1917-2012), Πρόεδρος των Σλάβων βόρειων γειτόνων, είχε δεχτεί ότι: «Είμαστε Σλάβοι και ήρθαμε στην περιοχή τον 5ο και 6ο μ.Χ. αιώνα. Δεν έχουμε καμία σχέση με τον Αλέξανδρο τον Έλληνα και την Μακεδονία του». Ακολούθησε η εναντίον του δολοφονική απόπειρα, την 3η Οκτωβρίου 1995, ενώ το καθεστώς Νίκολα Γκρούεφσκι, το 2012, συμπεριφέρθηκε εκδικητικά και με αναξιοπρέπεια στον πρώην Πρόεδρο, εξαιτίας της προηγούμενης θαρραλέας παραδοχής της σλαβικής τους καταγωγής. Στους Σλάβους γείτονες, τώρα και με την υπογραφή της Ελλάδας, αποδόθηκε πλήρης, χωρίς τον περιλάλητο γεωγραφικό προσδιορισμό, μακεδονική ιθαγένεια, έστω, αν σας σκανδαλίζει η μακεδονική εθνικότητα. Νέο οδυνηρό βήμα υποχώρησης.
   Γ) Γλώσσα
   Οι Σλάβοι βόρειοι γείτονες ώς εδώ προσμετρούν : Βόρεια Μακεδονία γεωγραφικά, με μακεδονική ιθαγένεια νομικά και μακεδονική εθνικότητα πολιτικά, όπως την εξηγήσαμε προηγουμένως. Αλήθεια, ποια θα είναι η γλώσσα τους; Ίδωμεν.
   Ιστορικά, οι αρχαίες ελληνικές διάλεκτοι (ιωνική - αττική, αρκαδοκυπριακή, αιολική και δωρική) είχαν από τον 4ο π.Χ.  αιώνα υποχωρήσει και σταδιακά αντικατασταθεί από την Αλεξανδρινή Κοινή. Σε αυτή λοιπόν την Κοινή Ελληνική γράφτηκε η Καινή Διαθήκη και, συνεπώς, και οι Επιστολές του Αποστόλου Παύλου, κείμενα χριστιανικής πίστης αλλά και μνημεία παγκόσμιου γλωσσικού πολιτισμού. Έστω ότι ο Μέγας Αλέξανδρος μάθαινε τα ελληνικά σαν ξένη γλώσσα. Οι Επιστολές του Αποστόλου Παύλου προς τους Θεσσαλονικείς, τους Κορίνθιους, τους Φιλιππησίους, γράφτηκαν στην Αλεξανδρινή Κοινή γλώσσα, που καταλάβαιναν και οι Μακεδόνες της Θεσσαλονίκης και οι Μακεδόνες της Πέλλας και των Φιλίππων και ο λαός της Κορίνθου και οι Λακεδαιμόνιοι και όλοι οι Έλληνες μαζί : στα ελληνικά. Οι Σλάβοι γείτονες ξέρουν άραγε να διαβάζουν μακεδονικά; Ξέρουν μήπως να διαβάζουν τις Επιστολές του Αποστόλου Παύλου, που εστάλησαν στους Μακεδόνες και τους άλλους Έλληνες της 1ης μ.Χ. εκατονταετίας; Ακόμα πιο πολύ, ξέρουν άραγε να διαβάζουν τις επιγραφές, που με τόση φροντίδα φυλάσσονται από τους αιώνες και τις χιλιετίες στα έγκατα της μακεδονικής γης και η αρχαιολογική σκαπάνη ανασύρει στο φως; Ακόμη, μπορούν μήπως να μας εκθέσουν δικά τους κείμενα ή ανασκαφικά ευρήματα, που να δηλώνουν, έστω υπαινικτικά, τη μακεδονική προέλευση του βουλγαρικού γλωσσικού τους ιδιώματος; Ενός σλαβικού ιδιώματος, με Κυριλλική γραφή, που δεν έχει καμία σχέση με τα μακεδονικά του Μ. Αλεξάνδρου, δηλαδή με την ελληνική γραφή. Όση σχέση έχουν τα ελληνικά των Ελλήνων της Αμερικής με τα αμερικάνικα αγγλικά, άλλη τόση σχέση έχουν τα σλαβικά των Σλάβων εποίκων ενός μικρού μέρους της ιστορικής Μακεδονίας με τα μακεδονικά.
   Τα μακεδονικά δεν είναι νεκρή γλώσσα, είναι η ομιλούμενη ελληνική, όπως διαμορφώθηκε μέσα στην ιστορική της διαχρονία.
   Στο 20σέλιδο κείμενο των Πρεσπών, στο Άρθρο 1, παρ. 3γ, αναφέρεται ως επίσημη γλώσσα των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας η «μακεδονική γλώσσα», όπως αναγνωρίστηκε από την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών  για την τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων, που διεξήχθη στην Αθήνα το 1977. Όπως λέει το ίδιο το κείμενο, η Συνδιάσκεψη αυτή αναφερόταν σε τυποποίηση γεωγραφικών ονομάτων και όχι σε αναγνώριση γλωσσών ή γλωσσικών ιδιωμάτων. Επομένως, ο ισχυρισμός ακόμα και Ελλήνων διαπραγματευτών, λες και έψαχναν για επιχειρήματα υπέρ των Σλάβων γειτόνων, αν είναι ποτέ δυνατόν, ότι οι γείτονες είχαν αναγνωρισμένη «μακεδονική γλώσσα», δεν είναι ακριβής ούτε αμάχητος. Τώρα αμαχητί η μακεδονική γλώσσα παραδόθηκε στους Σλάβους βόρειους γείτονες, οι οποίοι δεν μπορούν να διαβάσουν ούτε μια λέξη από τα κείμενα της μακεδονικής γλώσσας, που διαχρονικά διασώθηκαν ή που επιμελώς φυλάσσει η μακεδονική γη και φέρνει στο φως η αρχαιολογική έρευνα. Οι Βέλγοι δεν ομιλούν «βελγικά», έχουν τρεις επίσημες γλώσσες, τα ολλανδικά, τα γαλλικά και τα γερμανικά. Οι Ελβετοί δεν ομιλούν «ελβετικά», ομιλούν γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά και ρομανσικά. Οι Βραζιλιάνοι ομιλούν πορτογαλικά. Οι Αργεντινοί ομιλούν ισπανικά. Στους Σλάβους γείτονες, έστω και αν αποδόθηκε, όπως τους αποδόθηκε, η ονομασία Βόρεια Μακεδονία, η γλώσσα τους, η οποία είναι ιδίωμα ή διάλεκτος της βουλγαρικής, ονομάστηκε «μακεδονική». Ο σλαβικός εθνικός ευγονισμός χρειάζεται μάλλον ομόλογη γλωσσική έκφραση. Την κατασκευάσαμε ήδη. Η γλώσσα αυτή, που οι Σλάβοι βόρειοι γείτονες ονόμασαν «μακεδονική», «δεν διαθέτει προϊστορία, σε πλήρη και εκκωφαντική αντίθεση με αυτό που συμβαίνει με όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς. Δεν διαθέτει παρελθόν και πρόκειται για προϊόν «επεξεργασίας» και όχι φυσικής εξέλιξης».[14] Το βουλγαρικό γλωσσικό ιδίωμα, με το Κυριλλικό αλφάβητο, που ονομάστηκε «μακεδονική» γλώσσα, δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τα ελληνικά των Μακεδόνων. Υφαρπάζουν έτσι και το όνομα της γλώσσας της αρχαίας Μακεδονίας και αλλοιώνουν τον γλωσσικό πολιτισμό όλης της ανθρωπότητας. Αναπάντητη θα αφήσουμε απρόσμενη δήλωση θεσμικού παράγοντα, ο οποίος ισχυρίστηκε: «Δεν μιλάμε μακεδονικά, οπότε δεν τους δώσαμε τη μακεδονική γλώσσα». Τι να υποθέσουμε; Άγνοια ιστορική; Ιδεοληψία; Ενδοτισμό; Πολιτισμικό μηδενισμό;
   Όμως η μεροληψία της (α)συμφωνίας των Πρεσπών συνεχίζεται στο επίμαχο Άρθρο 7, παρ. 1, παρ. 2 και παρ. 3, όπου οι όροι «Μακεδονία» και «Μακεδόνες» νοούνται ως εξής:
   • για την Ελλάδα (σημ.: η αρίθμηση του γράφοντος) : α) η περιοχή, β) ο πληθυσμός της βόρειας περιοχής της Ελλάδας, δηλαδή της Μακεδονίας γ) ο ελληνικός πολιτισμός, δ) η ιστορία, ε) η κουλτούρα, στ) η κληρονομιά, από την αρχαιότητα έως σήμερα.
   • για τους Σλάβους γείτονες (σημ.: η αρίθμηση του γράφοντος): α) η επικράτεια, β) η γλώσσα, γ) ο πληθυσμός, δ) η ιστορία, ε) ο πολιτισμός, στ) η κληρονομιά.
   Αριθμητική ισορροπία, αλλά ποιοτική ανισορροπία, διότι :
   Από τη σύγκριση των όρων και των χαρακτηριστικών των δύο  μερών, για τη βόρεια περιοχή της Ελλάδας, δηλαδή τη Μακεδονία, εμφανίζονται οι συνώνυμοι όροι «πολιτισμός» και «κουλτούρα», κάτι που παράγει τεχνητή αριθμητική ισορροπία και  απουσιάζει εκκωφαντικά η γλώσσα, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μια απουσία που δημιουργεί αγεφύρωτη ποιοτική διαφορά, εις βάρος μας. Η γλώσσα δόθηκε ως χαρακτηριστικό ΜΟΝΟ στους Σλάβους γείτονες. Δεν είναι μεταφραστικό λάθος. Τα «μακεδονικά» δόθηκαν ως γλώσσα των Σλάβων βόρειων γειτόνων και στο Άρθρο 1, παρ. 3γ, και στο Άρθρο 7, παρ. 1, παρ. 3 και παρ. 4, παρότι οι Σλάβοι δεν ανταμώθηκαν ποτέ με τους αρχαίους Μακεδόνες. Η Μακεδονία της Ελλάδας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, γλωσσικά, είναι άφωνη. Στα χαρακτηριστικά που τους αναγνωρίζει η (α)συμφωνία των Πρεσπών δεν συμπεριλαμβάνεται κάποια γλωσσική έκφραση. Ούτε Μακεδονικά, ούτε Ελληνικά. Προφανώς, αν έλεγαν ότι ο Μέγας Αλέξανδρος και οι γηγενείς Μακεδόνες ανά τους αιώνες ομιλούν μακεδονικά, τότε τα «μακεδονικά» των Σλάβων δεν θα «χωρούσαν». Πόσα μακεδονικά υπάρχουν; Τα Κυριλλικά των Σλάβων ή τα ελληνικά των Μακεδόνων, μέσα στην ιστορική τους διαχρονία; Αν πάλι έλεγαν ότι μίλαγαν ελληνικά, τη γλώσσα που δίδασκε ο Αριστοτέλης στον Μέγα Αλέξανδρο, τότε θα αναγνώριζαν τους αρχαίους Μακεδόνες ως Έλληνες και θα κατέρρεε όλο το κατασκευασμένο αφήγημά τους. Έτσι, τους Έλληνες Μακεδόνες, διαχρονικά, τους άφησαν άγλωσσους και άφωνους. «Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου»,[15] μας δηλώνει ο ποιητής του Αιγαίου. «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;»,[16] μας υπενθυμίζει ο εθνικός μας ποιητής. Απίστευτο και όμως αληθινό. Σε μια λόγια Πατρίδα, όπου, με το εκφραστικό της μέσο, τη διαχρονική ελληνική γλώσσα, γράφτηκε ο φιλοσοφικός λόγος της αρχαίας Ελλάδας, ο Θείος Λόγος της Καινής Διαθήκης και απαράμιλλη σύγχρονη ποίηση που προσμετρά, μέχρι στιγμής, δύο (2) Νόμπελ λογοτεχνίας στον 20ό αιώνα, ο Μέγας Αλέξανδρος και οι γηγενείς Μακεδόνες ανά τους αιώνες εμφανίζονται βουβοί, για να δικαιολογηθεί η «κατασκευή» της «μακεδονικής» γλώσσας των επήλυδων Σλάβων γειτόνων μας. Χονδροειδής, ανιστόρητος και αγενής τρόπος, για τον αφελληνισμό των Μακεδόνων και τον «Μακεδονισμό» των Σλάβων. Οι εμπνευστές της (α)συμφωνίας των Πρεσπών ισχυρίζονται ότι είναι μια συμφωνία - μοντέλο, μια συμφωνία - πρότυπο, ένα διπλωματικό αριστούργημα. Φαντάζεστε να μην ήταν;
   Επιπρόσθετα για τους Σλάβους βόρειους γείτονες, στο ίδιο επίμαχο Άρθρο 7, παρ. 4, αναγράφεται : «Το δεύτερο μέρος σημειώνει ότι η επίσημη γλώσσα του, η μακεδονική γλώσσα, ανήκει στην ομάδα των Νότιων Σλαβικών γλωσσών». Αλήθεια μια γλωσσική έκφραση που ανήκει σε Σλαβική ομάδα επήλυδων του 6ου μ.Χ. αιώνα, διότι τότε έχουμε κάθοδο σλαβικών φύλων στη χερσόνησο του Αίμου, η οποία χρησιμοποιεί το σλαβικό Κυριλλικό αλφάβητο του 9ου μ.Χ. αιώνα και όψιμα, μόλις τον 20ό μ.Χ. αιώνα, «ανακαλύπτει» ότι είναι «μακεδονική» γλώσσα, με αναγωγή στους Μακεδόνες του 4ου π.Χ. αιώνα, πόσο αληθινή μπορεί να είναι ως ονομασία; Μάλλον κίβδηλη μου φαίνεται. Εσείς τι λέτε; Παρενθετικά, αφού οι Σλάβοι γείτονες, ανεξάρτητα από το όνομα της γλώσσας τους, γλωσσικά είναι Σλάβοι, του 6ου μ.Χ. αιώνα, πώς άραγε εθνολογικά είναι «Μακεδόνες», με αναγωγή στους Μακεδόνες του 4ου π.Χ. αιώνα; Αδικαιολόγητο χάσμα χιλίων (1000) χρόνων. Άραγε τώρα, τον 20όν μ.Χ. αιώνα, το κατάλαβαν; Μάλλον κάλπικη μου φαίνεται, λοιπόν, και η εθνική τους ταυτότητα. Εσείς τι λέτε;
   Ωστόσο, στο 20σέλιδο κείμενο των Πρεσπών, είναι η πρώτη και τελευταία φορά που αναφέρεται και αναγνωρίζεται ως σλαβικό το γλωσσικό ιδίωμα των γειτόνων. Σχεδόν παντού κρύβεται η σλαβική τους καταγωγή. Αυτή η ομολογημένη σλαβική γλωσσική καταγωγή των γειτόνων μας είναι, νομίζω, μια χαραμάδα αλήθειας ικανή να αποδομήσει τη «μακεδονική» αυταπάτη τους. Σλάβοι είναι οι άνθρωποι, ως Σλάβοι αυτοπροσδιορίζονται στις στιγμιαίες αναλαμπές της αυτογνωσίας τους, Σλαβικό το Κυριλλικό τους αλφάβητο, Σλάβοι εθνικά που παραδόξως κρύβονται ως Σλάβοι πίσω από το προσωπείο του «Μακεδονισμού», χωρίς να τους καταδιώκει κανένας. Αφότου είχε υπογραφεί η (α)συμφωνία των Πρεσπών, ίσως εκ του ασφαλούς, ο ΥΠΕΞ των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας κ. Νίκολα Ντιμιτρόφ, σε μια μάλλον στιγμιαία αναλαμπή της υπαρξιακής και προσωπικής του αυτογνωσίας δήλωσε : «Είμαστε Σλάβοι» και «Ως πολίτης γνωρίζω ότι η γλώσσα μου είναι μία από τις νοτιοσλαβικές γλώσσες, όπως και ο πολιτισμός μας, η παράδοσή μας […]. Νομίζω ότι για μας είναι υγιές να είμαστε υπερήφανοι γι' αυτό που είναι δικό μας και πιστεύω ότι αυτή η περιπέτεια (του εξαρχαϊσμού) πρέπει να τελειώσει».[17] Θεωρητικά πολύ σωστά.
   Όμως όλο το αφήγημα του «Μακεδονισμού» των Σλάβων γειτόνων μας είναι αυτή η προσπάθεια εξαρχαϊσμού τους, από τον 6ο μ.Χ. αιώνα, με παρελθοντικό άλμα χιλίων ετών, στον 4ο π.Χ. αιώνα. Μόνο που τώρα δεν τελειώνει αυτό το κατασκευασμένο αφήγημα του «Μακεδονισμού», τώρα αρχίζει με τη συναίνεση (το απεύχομαι) και της Ελλάδας. Ας μην αυταπατώμεθα. Ο προαναφερθείς ΥΠΕΞ των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας, την 29η Αυγούστου 2018, στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, απαντώντας σε σχετική ερώτηση Έλληνα Ευρωβουλευτή

[1] Γιώργου Σεφέρη, Ποιήματα, Ἰκαρος, 22η έκδοση, σ. 201.
[2] Βασίλη Ραφαηλίδη, Οι Λαοί των Βαλκανίων, Εικοστού πρώτου, σσ. 128 - 129.
[3] Ό., σ. 27.
[4] Ιωάννη Μάζη, «Οι χάρτες που όρισαν τη γεωγραφική Μακεδονία”», Οδός, εβδομαδιαία εφημερίδα Καστοριάς, 11 Οκτ. 2018, σ. 15. 
[5] Αθανάσιου Αγγελόπουλου, «Η ονομασία του κράτους των Σκοπίων», Το Παρόν της Κυριακής, 31 Δεκ. 2017.
[6]Σταύρου Λυγερού, «Μακεδονικό : Αποδόμηση της κυβερνητικής προπαγάνδας σημείο προς σημείο», https://slpress.gr, 13 Ιουνίου 2018.
[7] Νικολάου Α. Παπαδόπουλου, «Συνέντευξις επί του Σκοπιανοῦ», Μαΐστρος, 4 Οκτωβρίου 2018, σ. 4.
[8] Νικολάου Π. Ανδριώτη, Το Ομοσπονδιακό κράτος των Σκοπίων και η γλώσσα του, Τροχαλία, 1992. Κατάρτισις (ανάτυπο), τ. 40/2018. Ι. Μ. Χίου, Ψαρών & Οινουσσών, σ. 24.

[9] Ό., σ. 25.

[10] Βλ. τα λήμματα λ.χ. στα ηλεκτρονικά λεξικά https://glosbe.com ή https://www.linguee.com, με παραδείγματα από επίσημες μεταφράσεις κειμένων προερχόμενων από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
[11] Π. Κ. Μακρή, «Ούτε η συμφωνία των Πρεσπών είναι κακή, ούτε η αντιπολίτευση κακώς την απορρίπτει …», Υ.Γ.1, Διπλωματικός Ταχυδρόμος, Θέρος 2018, σ. 8.
[12] Χάρη Π. Παμπούκη, «Αποψη: Περί ιθαγένειας και εθνότητας με αφορμή τη συμφωνία των Πρεσπών», Καθημερινή, 9 Ιουλίου 2018.
[13] Σταύρου Λυγερού, ό.π.
[14] Xenofonb@gmail.com, «Η γλώσσα ως τεκμήριο εθνικής ταυτότητας», Το Ποντίκι, 4 Οκτωβρίου 2018, σ. 26.
[15] Οδυσσέα Ελύτη, Το Άξιον Εστί, Ίκαρος, 121993, σ. 28.
[16] Διονύσιου Σολωμού, Ποιήματα και Πεζά, Γράμματα, 2006, σ. 280.
[17] Εφημερίδα Πρώτο Θέμα, www.protothema.gr, ηλεκτρονική έκδοση, 21 Ιουνίου 2018.

, άλλαξε ρότα : «Όταν η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ, η χώρα μου θα λέγεται Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και θα είμαστε Μακεδόνες, που θα μιλάμε τη μακεδονική γλώσσα».[1]
Από το συνδυασμό των δύο προηγούμενων δηλώσεων του πολιτικού ανδρός, προκύπτει αμάχητα για τους γείτονές μας ότι: Είναι Σλάβοι, αλλά θέλουν να φαίνονται Μακεδόνες.    
   Αναμφίβολα η παραχώρηση κατασκευασμένης «μακεδονικής» γλώσσας, λειτουργεί καταλυτικά για τον αφελληνισμό των Μακεδόνων, τον «Μακεδονισμό» των Σλάβων, τη νόθευση του γλωσσικού μας πολιτισμού και της Παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς. Ενός γλωσσικού πολιτισμού, που αποτελεί, αγλάϊσμα του ανθρώπου και σέμνωμα των αιώνων.
   Δ) Παγκόσμιος Ιστός
   Όπως αναφέρεται στο Άρθρο 1, παρ. 3ε, οι κωδικοί των Σλάβων βόρειων γειτόνων για τις πινακίδες των αυτοκινήτων θα είναι NM και NMK, θα έχουν δηλαδή γεωγραφικό προσδιορισμό North. Όλοι όμως οι άλλοι κωδικοί παραμένουν MK και MKD, όπως επισήμως αποδόθηκαν από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ΔΟΤ). Ο Διεθνής Οργανισμός τυποποιεί ό,τι επίσημα του δοθεί. Αλλάζει το όνομα, αλλάζει και η τυποποίηση. Τυποποίηση είναι, δεν είναι γραμμένο σε πέτρα, δεν είναι θέσφατο. Στο Διαδίκτυο, λοιπόν, με την παγκόσμια αναγνωσιμότητα, τους παραχωρήθηκε το ακρωνύμιο «Μακεδονία», χωρίς γεωγραφικό προσδιορισμό. Τέτοια ελληνική επιτυχία, πώς να την αντέξουμε;
   Ε) Συμπεράσματα
   Παραβλέπουμε προς ώρας άλλες αμφίσημες ή ασαφείς ή αντιφατικές πτυχές της (α)συμφωνίας των Πρεσπών. Ενδεικτικά, η Κοινή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του Άρθρου 8, παρ. 5, ποια σχολικά εγχειρίδια θα αναθεωρήσει; Η γνώμη της θα είναι άραγε υποχρεωτική για όλη την επιστημονική κοινότητα; Ομοίως, το Άρθρο 13, για το περίκλειστο κράτος των βόρειων γειτόνων, πώς άραγε θα ερμηνευτεί στην πράξη; Δε χρειαζόταν καθόλου αυτό το Άρθρο, αφού όλα τα σχετικά θέματα ρυθμίζονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Θα τους παραχωρήσουμε μήπως εμπορικές ζώνες στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Καβάλας; Γιατί δεν τους παραχωρεί  η Βουλγαρία ή η Αλβανία; Θα τους εκχωρήσουμε μήπως αλιευτικά δικαιώματα στην ελληνική ΑΟΖ;
   Συγκεντρωτικά, οι Σλάβοι γείτονές μας κέρδισαν το erga omnes, όπως συνοπτικά παρουσιάζεται κατωτέρω :

Βόρεια Μακεδονία
Ιθαγένεια νομικά
Εθνικότητα πολιτικά
Παγκόσμιος Ιστός
Μακεδονία, MK ή MKD

   Δηλαδή, με γεωγραφικό προσδιορισμό «Βόρεια Μακεδονία» ως επικράτεια, παραδόθηκε ήδη στους γείτονες κρατική οντότητα. Η μόνη Μακεδονία ως κρατική οντότητα είναι η Βόρεια Μακεδονία των Σλάβων επήλυδων. Μια σλαβική Βόρεια Μακεδονία, ως κρατική οντότητα, έχει το πλεονέκτημα να διεκδικεί ως αλύτρωτο ό,τι μακεδονικό υπάρχει γύρω της.
   Χωρίς γεωγραφικό προσδιορισμό, όλα τα υπόλοιπα, ήτοι μακεδονική ιθαγένεια, νομικά, και μακεδονική εθνικότητα, πολιτικά, όπως τα αναλύσαμε ανωτέρω, χαρίστηκαν στους Σλάβους βόρειους γείτονες, μακεδονική γλώσσα αναγνωρίστηκε στους σφετεριστές του πολιτισμού μας και στον παγκόσμιο ιστό τους αποδόθηκε το ακρωνύμιο της Μακεδονίας (MK και MKD).
   Τι έλαβε η Ελλάδα; Ό,τι απέμεινε : μια Μακεδονία, ως βόρεια περιοχή της ελληνικής επικράτειας και όχι ως κρατική οντότητα, χωρίς ιθαγένεια ή εθνικότητα, χωρίς γλώσσα, χωρίς τη διαδικτυακή αναγνώριση, κάτι σαν πουκάμισο αδειανό. Αν θέλετε, θετικά, πήραμε το «Βόρεια», δώσαμε ΟΛΑ τα άλλα. Με τέτοια ετεροβαρή (α)συμφωνία, το “erga omnes” ακυρώνεται από μόνο του. Φαντάζει πολύ ειρωνικό ότι οι Σλάβοι γείτονες αναγνωρίζουν την ελληνική κληρονομιά μας, από την αρχαιότητα έως σήμερα, αφού όμως έχουν οικειοποιηθεί ένα τιμαλφές της, τη Μακεδονία μας. Μια οικειοποίηση από την οποία απουσιάζει η ηθική αντίληψη της καλής γειτονίας των όμορων λαών. Ένα ερώτημα, όχι ρητορικό, σε όσους συμφωνούν με την (α)συμφωνία των Πρεσπών : Αν η Μακεδονία δεν ήταν Πατρίδα, αλλά εμπορική επωνυμία συμφερόντων τους, θα τη χάριζαν άραγε τόσο γενναιόδωρα;
   Πολύ ενισχυτική των απόψεών μας είναι η στάση του Ακαδημαϊκού και πρώην Υπουργού Παιδείας, αείμνηστου Κωνσταντίνου Ι. Δεσποτόπουλου, τον Ιούνιο του 1998, στη Γενική Συνέλευση της Διεθνούς Ενώσεως Ακαδημιών, στις Βρυξέλλες. Στην προοπτική εισδοχής νέου μέλους με το όνομα «Ακαδημία της Μακεδονίας», ο αλησμόνητος Καθηγητής υποστήριξε αρμοδίως, με απαράμιλλο σθένος, τα εξής : «Η ονομασία Μακεδονία τού περί τα Σκόπια κράτους είναι κίβδηλη, είναι προϊόν απάτης. Ήλθα να σας αποτρέψω από διάπραξη αδικήματος διεθνούς δικαίου, αλλά και από την προσβολή της Ιστορίας, […]. Εξ άλλου, δεν αρμόζει στη Διεθνή Ένωση Ακαδημιών να επικυρώνει διαστρέβλωση των δεδομένων και της Γεωγραφίας και της Ιστορίας. […] Το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους τού περί τα Σκόπια κράτους είναι η αρχαία Παιονία και η αρχαία Δαρδανία, όπου και τα Σκόπια και ο πληθυσμός τους είναι Σλάβοι επήλυδες τον έκτο μ.Χ. αιώνα, όπως μαρτυρεί και η γλώσσα των. […] Quod ab initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere (δηλ. “αυτό που εξαρχής είναι κακό δεν είναι δυνατόν με την πάροδο του χρόνου να γίνει καλό”)».[2] Η υποψήφια για εισδοχή στη Διεθνή Ένωση Ακαδημία της Μακεδονίας έγινε δεκτή ως Ακαδημία με έδρα τα Σκόπια. Ο αξέχαστος Φιλόσοφος Κωνσταντίνος Ι. Δεσποτόπουλος επέτυχε να μη γίνει χρήση του ονόματος «Μακεδονία». Πόσοι άραγε σήμερα με ευκολία δεν θα ονόμαζαν εθνικιστή ή και ακροδεξιό τον αοίδιμο στοχαστή, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, το 1990 προτάθηκε από τον Ενιαίο Συνασπισμό (όπου μετείχε και το ΚΚΕ), κατά την τέταρτη και πέμπτη ψηφοφορία, για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας;
   Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας της 17ης Ιουλίου 2018, κατά την οποία, σε περίπτωση που η συμφωνία δεν τεθεί σε ισχύ, «τόσο στο σύνολό της όσο και ως προς τις διατάξεις της ξεχωριστά, δεν θα δεσμεύει οποιοδήποτε από τα μέρη με οποιονδήποτε τρόπο», είναι, εννοείται, νομικά σωστή. Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας υποστήριξε, χωρίς η Ελληνική Κυβέρνηση να τον διαψεύσει : «Με τη συμφωνία των Πρεσπών επιβεβαιώθηκε η «μακεδονική» ταυτότητα και γλώσσα, εντός και εκτός συνόρων».[3] «Με απλά λόγια, οι γείτονές μας παίρνουν και από την Ελλάδα, τη μοναδική χώρα που τους το είχε αρνηθεί έως τώρα, τη μακεδονική σφραγίδα, την οποία θα διατηρήσουν, ανεξάρτητα από το αν στοιχεία της συμφωνίας θα αθετηθούν ή θα καταρρεύσουν στο μέλλον».[4] Η προηγούμενη δημοσιογραφική διαπίστωση του εβδομαδιαίου εντύπου δεν αντιτίθεται στη νομική άποψη του Συμβουλίου της Επικρατείας, γιατί είναι πολιτική ανάλυση και όχι νομική απόφαση. Επομένως, η μεγάλη ζημιά ήδη έχει γίνει. Τα γενόμενα δεν ξεγίνονται. Οι Σλάβοι γείτονες θα προβούν σε αναθεώρηση του αλυτρωτισμού τού Συντάγματός τους, όσο θα προβούν, διότι ο αλυτρωτισμός θριαμβευτικά ενσωματώθηκε και στην (α)συμφωνία των Πρεσπών, η οποία δεν ακυρώνει, αλλά επικυρώνει τον αλυτρωτισμό, αφού ο «Μακεδονισμός», που τους χαρίστηκε, είναι ο πυρήνας και το όχημα του αλυτρωτισμού.
   Συμπερασματικά, η (α)συμφωνία των Πρεσπών ίδρυσε μακεδονικό έθνος, όπως ακριβώς το οραματίστηκε η Γ΄ Κομουνιστική Διεθνής (ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ). Γιατί να το κρύψουμε άλλωστε, «ήταν δίκαιο και έγινε πράξη».
   Αξίζει εν τούτοις εδώ να αναφέρουμε ότι ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, σε συνέντευξη που παραχώρησε σε τηλεοπτικό σταθμό, δήλωσε : «Πρόκειται για μια, κατά την άποψή μας, απαράδεκτη συμφωνία. […] θα την καταψηφίσουμε στη Βουλή, αν έρθει και όταν έρθει». Και πιο κάτω : «το ζήτημα είναι ότι εξακολουθούν με αυτή τη συμφωνία να υπάρχουν τα αλυτρωτικά συνθήματα, οι αλυτρωτικές απόψεις και μάλιστα με την υπογραφή της ελληνικής κυβέρνησης σ’ αυτή τη συμφωνία, όπως είναι ο “Μακεδόνας πολίτης”, η “Μακεδονική γλώσσα”. Αυτό ιστορικά είναι απαράδεκτο, είναι ανιστόρητη αυτή η θεωρία».[5]
   29η Μαΐου 1453 : άλωση της Πόλης, 1922 : Μικρασιατική Καταστροφή, 24η Ιουλίου 1974 : εισβολή στη μαρτυρική Κύπρο, 17η Ιουνίου 2018 : (α)συμφωνία των Πρεσπών. Αποφράδες ημέρες και οδυνηρά ορόσημα του Ελληνισμού. Τουλάχιστον στην Πόλη, στη Μικρά Ασία, στην Κύπρο, ο Ελληνισμός αμύνθηκε, εδώ στις Πρέσπες έπεσε αμαχητί, παραδόθηκε. Οι Έλληνες όμως δεν παραδίδουν και δεν παραδίδονται, μάχονται μέχρις ενός, εδώ και τουλάχιστον τρεις χιλιάδες χρόνια. Υπογράφηκε μια συμφωνία τόσο ετεροβαρής και υπέρ των Σλάβων γειτόνων μας. Πηγαίο αναβλύζει το ερώτημα : Μια τόσο ευνοϊκή υπέρ των Σλάβων συμφωνία, γιατί (α)ψηφίστηκε, στο δημοψήφισμα της 30ής Σεπτεμβρίου 2018, από τους  γείτονές μας, αφού 40% ψήφισαν και 60% (α)φήφισαν και απέσχον;  Η πολιτική και ιστορική ανάλυση του γράφοντος εστιάζει στην Βορειοατλαντική πλευρά της συμφωνίας. Μιας συμφωνίας, δηλαδή, ευάλωτης, γιατί είναι προϋπόθεση της  εισόδου των Νότιων Σλάβων στο ΝΑΤΟ, ένα στρατιωτικό συνασπισμό που αντιπαρατίθεται προς την ηγέτιδα των ανατολικών Σλάβων, τη Ρωσία. Έχουμε, συνεπώς, μια ηχηρή αποχή, ως μία κατά το μάλλον ή ήττον σιωπηρή έκφραση αλληλεγγύης της σλαβικής ψυχής.
   Παρόλα αυτά :
   • την 30ή Σεπτεμβρίου 2018, ο λαός των Σλάβων (α)ψήφισε την (α)συμφωνία των Πρεσπών.
   • την 19η Οκτωβρίου 2018, το Κοινοβούλιο των Σλάβων ψήφισε την (α)συμφωνία των Πρεσπών.
«Ευρώπη των λαών». Ποιος άραγε το αμφισβητεί;
   Αφόρητες οι πιέσεις της Δύσης για λύση ενός κατασκευασμένου προβλήματος των Σλάβων βόρειων γειτόνων μας, όπου η Ελλάδα καλείται να πληρώσει το κόστος της λύσης του προβλήματος, που δε δημιούργησε η ίδια. Μιας Δύσης ευαισθητοποιημένης μόνο στα δικά της συμφέροντα. Η Ελλάδα ανήκει πολιτικά στη Δύση, δεν είναι όμως αποικία της. Δεν εποφθαλμιούμε την κληρονομιά των Σλάβων γειτόνων μας. Οι Σλάβοι βόρειοι γείτονες έχουν αναγνωρισμένη πατρίδα, δεν είναι Παλαιστίνιοι ή, ακόμη χειρότερα, δεν είναι Κούρδοι. Γιατί λοιπόν δεν αρκούνται σε αυτό, αλλά διεκδικούν, υφαρπάζουν και οικειοποιούνται το ιστορικό μας είναι και τα τιμαλφή του πολιτισμού μας; Δεν είναι ρητορικό το ερώτημά μας. Γιατί; Αν η κοινωνική δικαιοσύνη είναι προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής, αναλογικά η πανανθρώπινη δικαιοσύνη είναι προϋπόθεση της διεθνούς και διακρατικής ειρήνης. Η (α)συμφωνία των Πρεσπών, αφελληνίζει τους Μακεδόνες, δομεί το «Μακεδονισμό» των Σλάβων και ταυτόχρονα νοθεύει την παγκόσμια γλωσσική κληρονομιά, την οποία σεβάστηκαν οι αιώνες. Από όσα Κοινοβούλια και αν κυρωθεί, η συνείδηση των Πανελλήνων και όλης της πολιτισμένης ανθρωπότητας διαχρονικά δεν πρόκειται να την αποδεχτεί. Τα κρατικά μορφώματα και συμφέροντα είναι βραχύβια, η αλήθεια θα πορευτεί μέχρι το τέλος της ιστορίας.
   ΣΤ) Τι να κάνουμε τώρα;
   «Η κρίση θα περάσει, όμως, η παρακμή θα μείνει», μας υπενθυμίζει τόσο εύστοχα και διορατικά ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος Β΄.[6]
    Όσο λοιπόν υπάρχουν πατρίδες, όσο υπάρχουν σύνορα, όλοι οι Έλληνες ας δώσουμε την υπόσχεση ότι θα υπερασπιστούμε την πατρίδα μας, όπως όλοι οι πατριώτες τις πατρίδες τους, μικρές ή μεγάλες, απανταχού της Γης. «Ο μακεδονικός αγώνας ήταν ανταρτοπόλεμος της ιδιωτικής πρωτοβουλίας», ισχυρίζεται ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης.[7] Τότε το κράτος των Αθηνών, αδιάφορο, παρακολουθούσε τα γεγονότα. Τώρα το κράτος δεν είναι αδιάφορο, είναι υποχωρητικό. Μιλούσε προκαταβολικά η Κυβέρνηση για συμφωνία, διαρκούσης της διαπραγμάτευσης, ακυρώνοντας έτσι τα επιχειρήματά της, αφού, όπως φάνηκε από το αποτέλεσμα, παραδόθηκε παντού, εκχωρώντας κυριαρχικά δικαιώματα, έστω άυλα, χωρίς, εννοείται, να το δικαιούται.
   Τι απομένει;
   Ανένδοτος Μακεδονικός Αγώνας αντίστασης, μέχρι τέλους. Τι και αν 143 χώρες, από τις 194 του ΟΗΕ, έχουν αναγνωρίσει τους Σλάβους γείτονές μας ως Μακεδόνες; Διερωτώνται και πρώην και νυν Υπουργοί μήπως, με τέτοια πλειοψηφική αναλογία, ματαιοπονούμε ανθιστάμενοι. Δεν πρέπει να θέτουν τέτοια ερωτήματα οι άνθρωποι που διαχειρίστηκαν ή διαχειρίζονται τη συλλογική μας ζωή. Έπρεπε να γνωρίζουν ότι όλοι περιμένουν το ΝΑΙ, με την υπογραφή, δηλαδή την παράδοση, της Ελλάδας, γιατί η Μακεδονία είναι Ελλάδα και η Ελλάδα είναι και Μακεδονία, και απεύχονται το ΟΧΙ της στοιχειώδους ιστορικής αλήθειας. Να μην μπερδευτούμε : όταν λέμε ΟΧΙ, εννοούμε το ελλαδικό του 1940 ή το κυπριακό του 2004.
   Έχουν άραγε όλα τα μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου επίγνωση του χρέους που αναλαμβάνουν απέναντι στην Ιστορία και στην ιστορική αλήθεια; Έχουν συναίσθηση της ευθύνης  τους στην απευκταία περίπτωση κύρωσης της (α)συμφωνίας των Πρεσπών; Η Ιστορία σίγουρα, η Δικαιοσύνη ενδεχομένως, θα τους ζητήσει ευθύνες.
   Απαίτηση επιτακτική είναι η διεξαγωγή δεσμευτικού δημοψηφίσματος, για να αποφανθεί ο ίδιος ο λαός για την πατρίδα του, όπως αποφάνθηκε ο Κυπριακός Ελληνισμός το 2004, επί αειμνήστου Τάσσου Παπαδόπουλου. Ποιος φοβάται τη λαϊκή βούληση;
   Κοντολογίς, ας αναλάβουμε όλοι τον σταυρό που μας αποθέτει το πατριωτικό μας καθήκον και όχι τον ρόλο που μας απονέμουν ρευστά συμφέροντα. Είμαστε δυνατοί, γιατί είμαστε αληθινοί. «Ουκ εάλω η βασιλεύουσα ψυχή των Ελλήνων».[8] Όλη η σιωπηλή πλειοψηφία να συστρατευτεί ειρηνικά για τη Μακεδονία μας, να συστρατευτεί ειρηνικά για την Ελλάδα μας. Τούτη την Πατρίδα την έχουμε όλοι μαζί, όλοι οι Έλληνες.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.
Με τιμή

Ιωάννης Σ. Τσούρας
Μαθηματικός - πτυχ. Θεολογικής Σχολής,
M.Sc. Στατιστικής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Διευθυντής Ιδιαιτέρου Γραφείου
Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος
κ. Ιερωνύμου Β΄
Αγίας Φιλοθέης 19-21,
105 56 Αθήνα
τηλ. : 697 9524859

[1] Η Εφημερίδα των Συντακτών, www.efsyn.gr, ηλεκτρονική έκδοση, 29 Αυγούστου 2018.

[2] Κωνσταντίνου Ι. Δεσποτόπολου, Α»ναπολήσεις, τ. Γ΄, Παπαζήσης 2013, σσ. 131 – 132.

[3] Εφημερίδα Πρώτο Θέμα, www.protothema.gr, ηλεκτρονική έκδοση, 29 Ιουνίου 2018.
[4] Το Ποντίκι, 14 Ιουνίου 2018, σ. 2.
[5] Ριζοσπάστης, Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2018, σ. 6.
[6] Ομιλία Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερώνυμου Β΄, Ιερός Ναός Χρυσοσπηλαιωτίσσης, 10 Μαρτίου 2017.
[7] Βασίλης Ραφαηλίδης, ό.π., σ. 169.
[8] Νικηφόρος Βρεττάκος, Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη, Θεμέλιο, 52012, σ. 11.